Czy zakłady bukmacherskie mogą być przedmiotem oszustwa

Dlaczego przestępcy interesują się organizowaniem gier hazardowych?

Nielegalny hazard znajduje się w kręgu zainteresowania środowisk przestępczych, ponieważ umożliwia uzyskanie wysokich dochodów przy relatywnie niskim zagrożeniu skazaniem. Sprawcy podejmują ryzyko takiego zajęcia, ponieważ jest ono bardzo opłacalne – zysk z jednego automatu wynosi w Polsce ok. 2 tys. zł dziennie.

W przeciwieństwie do innych rodzajów przestępstw, udowodnienie organizowania gier hazardowych wbrew przepisom ustawy (czyli czyn z art. 107 § 1 lub 3 kodeksu karnego skarbowego – kks) wymaga trudnej i długiej pracy policji i prokuratury. Wpływa na to także postawa samych graczy – im także zależy na zachowaniu tajemnicy o lokalizacji nielegalnych hot spotów czy kasyn, aby nie zostać pociągniętym do odpowiedzialności za uczestniczenie w bezprawnym hazardzie. Skuteczność organów ścigania w karaniu osób urządzających niezgodnie z prawem gry hazardowe nie była adekwatna do skali tego zjawiska, o czym świadczą statystyki dotyczące liczby prawomocnych skazań z art. 107 § 1, 3 kks z lat 2002 – 2015 w poniższej tabeli.

Nowelizacja ustawy hazardowej: więcej państwowego nadzoru to większa gwarancja bezpieczeństwa graczy

Najważniejsze zmiany, służące ograniczeniu szarej strefy hazardowej, związanej z działalnością przestępczą, dotyczą zaostrzenia sankcji za niezarejestrowane automaty do gier. Nie tylko podwyższono kary administracyjne za każdą nielegalną maszynę z 12 tys. zł do 100 tys., ale także rozszerzono krąg podmiotów podlegających tej sankcji – od 1 kwietnia 2017 r. karani są także restauratorzy czy inni najemcy lokalu, gdzie takie urządzenia się znajdują (art. 89 ust. 1 w zw. ust. 4 ustawy hazardowej).

Maszyny muszą być połączone w jeden system, do którego dostęp mają służby kontrolne, co ułatwia nadzorowanie warunków ich eksploatacji (art. 15ba). Dzięki temu funkcjonariusze sprawdzają, czy nie doszło do ingerencji osób nieuprawnionych w sposób działania maszyn lub ewidencjonowania wypłaconych kwot. Umożliwienie organizowania gier na automatach poza kasynami gry w formie monopolu państwa (art. 5 ust. 1c ww. ustawy) stanowi kolejne narzędzie walki z szarą strefą wobec niemożności jej wyeliminowania.

Obowiązek rejestracji gości w kasynach oraz salonach gier, a także ograniczona ilość takich lokali często zniechęca graczy z korzystania z ich oferty. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie, Robert Antoszkiewicz przypomina jednak, że nielegalne automaty do gier są skonstruowane w taki sposób, aby grający najczęściej przegrywał, mając jednocześnie nadzieję, że kolejna gra przyniesie mu zwycięstwo. Dlatego, warto pamiętać, że jedynym wygranym w tej grze jest właściciel nielegalnych automatów. Gracze korzystający z takich urządzeń są pozbawieni ochrony prawnej – w razie oszustwa nie mogą oni liczyć na rozpatrzenie reklamacji czy dochodzenie roszczeń na drodze sądowej. Dostępność jednorękich bandytów dla osób nieletnich jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ z badań statystycznych wynika, że najbardziej podatną na uzależnienie od hazardu grupą są osoby między 16 a 24 rokiem życia. Z tego względu znacznie bezpieczniej jest grać jedynie w licencjonowanych lokalach, zwłaszcza, że obecnie z automatów będzie można skorzystać również poza kasynami – w salonach gier tworzonych przez Totalizator Sportowy.

Czy bukmacherstwo daje możliwość oszustwa?

Ustawodawca w uzasadnieniu nowelizacji ww. ustawy podkreślił, że zawieranie zakładów wzajemnych przez Internet „jest tylko kwestią wykorzystania określonej technologii”, więc „nie ma możliwości oszustwa w sieci”. Grupy przestępcze nie korzystają zatem z bukmacherstwa jako źródła nielegalnego dochodu, ponieważ znajduje się ono pod ścisłą kontrolą państwa. Nielicencjonowane spółki przyjmujące zakłady w sieci, takie np. jak Expekt czy Betclic, są wpisywane do rejestru domen zakazanych i blokowane (na mocy art. 15f).

To jeszcze nie wszystkie pola, na których nowelizacja ustawy hazardowej wpłynęła na poprawę bezpieczeństwa graczy. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak w praktyce wygląda walka z przestępczością w polskim hazardzie, zapraszamy do lektury kolejnych artykułów.

W jaki sposób zmiany legislacyjne pomogły ograniczyć nielegalne organizowanie gier na pieniądze?

Nowelizacja ustawy o KAS, ustawy o Służbie Celnej oraz ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną dały funkcjonariuszom dodatkowe kompetencje, dzięki którym mają oni dostęp do danych telekomunikacyjnych osób organizujących lub uczestniczących w nielegalnych grach hazardowych. W uzasadnionych przypadkach mogą oni zablokować ich rachunki bankowe. KAS może dokonywać urzędowego sprawdzenia lokali, a także ich zamknięcia (art. 106, 65 ustawy o KAS).

Skuteczność działań organów ścigania wynika także ze zmian w przepisach karnych – zgodnie z nowym art. 107d kks za samo posiadanie nielegalnego automatu (nie chodzi o organizowanie na nim gier) grozi grzywna do 720 stawek dziennych, pozbawienie wolności do 3 lat albo obie kary łącznie. Takie same sankcje grożą za organizowanie gier hazardowych (dowolnego rodzaju) wbrew przepisom ustawy lub warunkom zezwolenia lub koncesji (art. 107 § 1 kks). Wobec sprawców skazanych za przestępstwo popełnione w związku z urządzaniem gier hazardowych lub udziałem w nich sąd może orzec zakaz wstępu do ośrodków gier i uczestniczenia w nich (art. 41c kodeksu karnego). Zawsze orzeka się przepadek środków i urządzeń do gry (wartych kilka tys. zł).

Jak w praktyce wygląda walka z przestępczością w zakresie hazardu?

Dzięki rozszerzeniu kompetencji działań KAS, organy tej służby regularnie informują o sukcesach związanych z demaskowaniem nielegalnych punktów z jednorękimi bandytami. Przykładowo w wyniku zatrzymań dokonanych przez Prokuraturę Okręgową w Siedlcach w dn. 20-22 marca, 22 osoby zostały zatrzymane pod zarzutem udziału w zorganizowanej grupie przestępczej, nielegalnego organizowania i prowadzenia gier na automatach oraz prania brudnych pieniędzy (zabezpieczono 350 automaty).

Podsekretarz Stanu, Zastępca Szefa KAS Piotr Walczak podkreśla, że Nielegalny hazard organizowany jest przez grupy przestępcze, dla których stanowi źródło olbrzymich zysków. Osoby prowadzące nielegalne punkty gier często zamieszane są w inne przestępstwa. Nielegalny hazard ma też negatywne skutki społeczne, mówimy tu o takich konsekwencjach jak uzależnienie od hazardu osób niepełnoletnich i kontakt ze światem przestępczym. Dlatego KAS we współpracy z innymi służbami bezwzględnie walczy z tym procederem.

Czy w Polsce wykorzystuje się hazard do prania brudnych pieniędzy?

W Polsce wykorzystanie hazardu do prania brudnych pieniędzy utrudniają odpowiednie uregulowania prawne. Chodzi nie tylko o ustawę grach losowych, ale także przepisy ustawy przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (UPPP) oraz ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Ich celem jest nadzorowanie transakcji finansowych związanych z hazardem, aby były prowadzone w sposób przejrzysty i zgodny z prawem. Podmioty organizujące gry hazardowe muszą zgodnie z art. 8 UPPP rejestrować wszystkie transakcje o wartości przekraczającej 15 tys. € (nawet jeśli zostały podzielone), a także takie, które mogą mieć związek z praniem pieniędzy.

Zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy hazardowej firmy bukmacherskie, zarówno przyjmujące zakłady w punktach naziemnych, jak i online, muszą uzyskać zezwolenie Ministra Finansów. Dokładnie sprawdza on legalność majątku spółki oraz nadzoruje prowadzoną działalność. Obecnie zakłady bukmacherskie stacjonarnie lub online może w Polsce legalnie przyjmować 18 bukmacherów – do tej grupy należy m.in. Fortuna Zakłady Bukmacherskie (tu opinie typerów), największy polski bukmacher STS Zakłady Bukmacherskie czy posiadający rozbudowaną ofertę dyscyplin sportowych operator bukmacherski LVBET.

Nieautoryzowani bukmacherzy są umieszczani w rejestrze domen zakazanych (hazard.mf.gov.pl) i blokowani przez dostawców sieci (art. 15 ust. 5), a ich transakcje finansowe nie są realizowane (zgodnie z art. 15 g). W ten sposób uniemożliwiono przyjmowanie zakładów na stronach np. Expekt czy bet-at-home (czy bet-at-home jest legalny w Polsce?). Zapewnia to stały nadzór państwa nad legalnością sektoru zakładów wzajemnych w Polsce.

Dla porównania, włoska mafia już od lat 70. XX w. dąży do „wyprania” swoich pieniędzy za pośrednictwem działalności hazardowej. Obecnie „inwestuje” ona w ten sektor, jednak z uwagi na zreformowane włoskie przepisy hazardowe i antykorupcyjne, taka działalność jest utrudnia. W 2015 r. skazano na 24 lata bossów kalabryjskiej mafii, a w czerwcu 2017 r. zatrzymano Guiseppe Arcarię, szefa ‘Ndranghety. Malta oddalona jest od Sycylii zaledwie 80 km – siedzibę ma tam wiele firm hazardowych, których udziałowcami są członkowie Comorry, Cosa Nostry i ‘Ndranghety.